4 Comments
User's avatar
Patricia Bouwhuis-Ooyevaar's avatar

Zou ik je iets mogen vragen? (En vergeef me mijn onnozelheid, want ik ben met traditionele normen en waarden opgevoed, maar sta niet overal achter en probeer het echt allemaal te begrijpen.) Niet om in een discussie te verzanden, maar gewoon uit interesse.

Na het lezen heb ik je artikel over 'Deeltijdprinsesjes' eens opgezocht. Daarin heb je het over betaalde en onbetaalde arbeid. Wat mij opviel, is dat daarin onbetaalde arbeid direct gelinkt wordt aan zorg. Als in: onbetaald werk = zorg = moeder(schap/-instinct). Is dat niet precies zo'n scheve norm als waar je het in bovenstaand artikel over hebt? Dat het runnen van een huishouden als vorm van zorg wordt gezien en niet als volwaardige carrière? Oftewel: een maaltijd op tafel zetten (wat ik doe) beschouwt men als (onbetaalde) zorg en het grove werk, zoals bijv. het repareren van een lekke dakgoot (wat manlief doet), niet?

Raquel Castanon's avatar

Natuurlijk mag je dat vragen, altijd! Volgens mij zit hier precies de norm waar mijn stuk over gaat, en lees je op één belangrijk punt het tegenovergestelde van wat er staat.

Ik schrijf nergens onbetaalde arbeid = zorg = moederschap/moederinstinct. Juist niet. Ik schrijf expliciet dat onbetaalde arbeid óók arbeid is: fysieke én mentale gratis arbeid. Daarna noem ik onder meer plannen, opvoeden, het huishouden draaiende houden, poetsen, wassen en agenda’s bijhouden.

En vervolgens bekritiseer ik juist dat we dat werk, zodra er geen salaris tegenover staat, ineens liefde, zorgzaamheid, moederinstinct of ‘zij is daar gewoon beter in’ gaan noemen. De naturalisering waar jij mij nu op bevraagt, is dus precies wat ik zelf problematiseer.

Je voorbeeld van de maaltijd en de lekkende dakgoot vind ik daarom eigenlijk heel illustratief. Want waarom verschijnt een maaltijd bereiden als zorg, terwijl een dakgoot repareren bij jou meteen het grove werk heet?

Beide zijn arbeid. Beide zijn fysiek.

Koken is fysiek werk. Schoonmaken is fysiek werk. Wassen, boodschappen doen, bedden verschonen, opruimen, kinderen aankleden en een huishouden dagelijks onderhouden zijn fysiek werk. Daarbovenop zit vaak nog de mentale laag: zien dát iets moet gebeuren, eraan denken, plannen, organiseren, bijhouden en ervoor verantwoordelijk blijven.

Een dakgoot repareren wanneer hij lekt is natuurlijk óók onbetaalde arbeid. Daar is helemaal geen discussie over. Alleen is één incidentele klus niet automatisch vergelijkbaar met het dagelijkse, repetitieve onderhoud waarmee een huishouden en gezin voortdurend draaiende worden gehouden. Dan moet je dus kijken naar tijd, frequentie, verantwoordelijkheid én mentale belasting, niet naar welk werk cultureel het meest op een ‘echte klus’ lijkt.

En daar zit ook het seksistische deel. Mannelijk gecodeerde taken krijgen heeeeel makkelijk de status van concrete, technische of zware arbeid. Veel vrouwelijk gecodeerd dagelijks onderhoud vervaagt tot zorg, liefde, gewoon het huishouden of iets waar vrouwen kennelijk vanzelf goed in zijn.

Dat jij ‘maaltijd = zorg’ en ‘dakgoot = grof werk’ tegenover elkaar zet, is dus niet de weerlegging van mijn analyse. Het is bijna een demonstratie ervan.

Zelfs je vraag waarom het runnen van een huishouden niet als een 'volwaardige carrière' wordt gezien raakt daar eigenlijk aan. Een carrière en arbeid zijn alleen niet hetzelfde. Een carrière is een institutioneel traject waaraan loon, status, pensioen, promotie en economische zelfstandigheid gekoppeld kunnen zijn. Huishoudelijk werk heeft die beloningen juist níét, het maakt afhankelijk, maar dat maakt het niet minder arbeid.

Dat is precies mijn punt: we verwarren voortdurend economische waardering met de vraag of iets werk is.

Dus ja, er zit hier een scheve norm. Alleen niet de norm die je in mijn artikel denkt te vinden. Je voorbeeld laat eigenlijk precies zien hoe die norm werkt.

Raquel Castanon's avatar

En ajb niks over onnozel zeggen hoor, het is toch fijn zo gesprekken aan te kunnen gaan! Niks onnozels aan, juist niet 😃

User's avatar
Comment removed
3d
Comment removed
Patricia Bouwhuis-Ooyevaar's avatar

Aha. Dank je wel voor de uitleg. Ik snap 'm.